Aprel oyi O‘zbekistonda Amir Temur oyi deb e’lon qilindi
2026 yilda O‘zbekistonda Amir Temur – buyuk sarkarda va Temuriylar imperiyasi asoschisi – tavalludining 690 yilligi davlat darajasida keng nishonlanadi. Tegishli qarorni 5 fevral kuni prezident Shavkat Mirziyoyev imzoladi.
Qarorga muvofiq, har yili aprel oyi Amir Temur oyi deb e’lon qilinadi. Amir Temur aynan 9 aprel 1336 yilda dunyoga kelgan. Shu davrda mamlakat bo‘ylab ilmiy, madaniy-ma’rifiy va badiiy tadbirlar o‘tkaziladi — ta’lim muassasalarida, harbiy qismlarda, tashkilot va korxonalarda hamda mahallalarda.
Qarorda ta’kidlanishicha, Amir Temur Ikkinchi Renessans — Temuriylar davrining barpo etuvchisi bo‘lib, o‘zbek davlatchiligi va jahon sivilizatsiyasida alohida o‘rin egallaydi. Shu bilan birga, bu davrning ramziy bog‘liqligi mamlakatning zamonaviy rivojlanish bosqichi — Uchinchi Renessans bilan bog‘liq ekanligi qayd etilgan.
2030 yilgacha bo‘lgan yo‘l xaritasi qabul qilindi, unda Temuriylar tarixini tizimli o‘rganish va ilmiy tadqiqotlarni keng targ‘ib qilish belgilangan. Shu doirada 9–10 aprel kunlari Islom sivilizatsiyasi markazida «Amir Temur va Temuriylar sivilizatsiyasining jahon tarixi va madaniyatidagi o‘rni va ahamiyati» mavzusida xalqaro ilmiy konferensiya o‘tkaziladi.
Temuriylar davriga bag‘ishlangan kitoblar seriyasi nashr etiladi, jumladan, «Temur tuzuklari» asari fors, arab, xitoy, ingliz, fransuz, ispan va rus tillarida ilmiy izohlar bilan chop etiladi. Shuningdek, «Temuriylar davrining 100 noyob qo‘lyozmasi» va «Temuriylar davrining 100 noyob badiiy durdonasi» albomlari nashr qilinadi.
Hukumat chet elda saqlanayotgan yozma manbalar nusxalarini O‘zbekistonga olib kelish va Temuriylar davriga bag‘ishlangan yagona elektron platforma yaratishni rejalashtirmoqda. Shuningdek, Ispaniya, Fransiya va Buyuk Britaniyada «Tirik tarix» loyihasi doirasida tarixiy-hujjatli filmlarni namoyish qilish ko‘zda tutilgan, unda Amir Temur imperiyasining Yevropa bilan diplomatik aloqalari aks etadi.
Qarorda «Buyuk Temuriylar» atamasini xalqaro ilmiy tushuncha sifatida joriy etish nazarda tutilgan. 1 martdan chet elda ushbu mavzu bo‘yicha taqdimotlar, konferensiyalar va media-tadbirlar boshlanadi.
Boshqa tashabbuslar qatorida esdalik pochta markalari, kalendarlar, shuningdek, kumush va oltin yillik tangalar chiqarilishi ko‘zda tutilgan. Yil oxirigacha Toshkent shahrida Temuriylar tarixi davlat muzeyi qayta quriladi, to‘liq raqamlashtiriladi va yangi eksponatlar tashkil etiladi.
Yubiley tadbirlarini tayyorlash va o‘tkazish bo‘yicha tashkiliy qo‘mita boshlig‘i sifatida bosh vazir Abdulla Aripov belgilandi.
Qarorda ta’kidlanishicha, mustaqillik yillarida O‘zbekistonda Amir Temur shaxsiga nisbatan tarixiy adolat tiklandi va uning obrazi milliy davlatchilik ramzi hamda jamiyat uchun ma’naviy kuch manbai sifatida shakllandi.