O‘zbekistonda 2000 ta dori vositalarining ulgurji narxlari 40–60% ga pasaytirildi

O‘zbekistonda 2026 yilda deyarli 6 000 turdagi dori vositalari narxlari bosqichma-bosqich pasaytirilishi rejalashtirilmoqda. Birinchi bosqichda 2 000 preparat qamrab olindi — ularning ulgurji narxlari distribyutorlar uchun o‘rtacha 40–60% ga tushirildi. Bu haqda Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi direktori Abdulla Azizov prezidentga taqdimotdan so‘ng ma’lum qildi.

Azizovning so‘zlariga ko‘ra, muhim qadam 25 dekabr kuni referent narxlarni qayta ko‘rib chiqish bo‘ldi. «2 000 turdagi dori vositalari uchun distribyutorlar narxlari pasaytirildi, 1 martdan esa narxlar aholiga ham tushiriladi», — dedi u “O‘zbekiston 24” telekanaliga bergan intervyusida.

Shuningdek, yangi tartib ishlab chiqilgan bo‘lib, unda 1 aprel sanasidan boshlab yana taxminan 4 000 ta import dori vositalari narxlari pasaytirilishi ko‘zda tutilgan. Shu tariqa, yil davomida narxlar pasayishi taxminan 6 000 preparatga ta’sir qiladi.

Agentlik rahbari hisob-kitoblariga ko‘ra, narxlarni qayta ko‘rib chiqish orqali taxminan 70 million dollar tejashga erishilgan. Shu bilan birga, u distribyutorlarning manfaatlariga ham ta’sir qilganini tan oldi: ba’zi dorilar yuqori narxlarda sotib olingan, soliq va boj to‘lovlari oshirilgan. Shu sababli, prezident tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida taxminan 20 million dollarni qaytarishni qo‘llab-quvvatlagan.

Hozirgi kunda O‘zbekistonda 11 900 dan ortiq retsept bo‘yicha beriladigan dori vositalari ro‘yxatga olingan, ularning taxminan 7 600 tasi import qilingan.

Nima uchun dorilar qimmat bo‘lgan?

2020 yildan boshlab mamlakatda referent narx tizimi amal qilmoqda — bu ishlab chiqaruvchi narxini uning kelib chiqqan mamlakati va bir qator boshqa davlatlardagi narxlar bilan solishtirish mexanizmi. Regulyator maksimal narxni belgilaydi, undan yuqori narxda sotish taqiqlanadi. 2025 yilda referent mamlakatlar ro‘yxatiga Turkiya va Misr qo‘shildi, u yerda dorilar narxi pastroq.

Abdulla Azizovning oldingi izohiga ko‘ra, import dorilarining taxminan 65% i (taxminan 5 000 tur) faqat O‘zbekiston bozoriga mo‘ljallangan bo‘lgan, bu ularning narxini boshqa davlatlar bilan solishtirishni qiyinlashtirgan va ortiqcha qimmat narx belgilanishiga olib kelgan. Bundan tashqari, ayrim yetkazib beruvchilar dorilarning tarkibi yoki chiqarilish shaklini o‘zgartirgan, bu esa referent mamlakatlarda bevosita analoglarini topishni imkonsiz qilgan.

Agentlik ta’kidlaganidek, referent narxlarni qayta ko‘rib chiqish ishlari davom etadi, choralar farmatsevtika bozorini barqarorlashtirish va dorilarni aholiga yanada qulay qilishga qaratilgan.