O‘zbekistonda ish bilan ta’minlash sohasida ayollar va erkaklar o‘rtasidagi sezilarli gender tafovut saqlanib qolmoqda.

O‘zbekistonda 25–34 yoshdagi ayollarning bandlik darajasi 56%, shu yoshdagi erkaklar orasida esa 93% ni tashkil qiladi. Bu ma’lumotlar Women in Power forumida taqdim etildi.

Tadqiqotga ko‘ra, jamiyatdagi qarashlar ayollarning ish bilan band bo‘lishiga asosiy to‘siqlardan biri hisoblanadi: aholining 77% ayollarning kamroq ishlashi va ko‘proq oilaga e’tibor berishi kerak, deb hisoblaydi. Shuningdek, so‘rovda qatnashganlarning 34% ayollarning pastroq maosh olishi mumkin, degan fikrni bildirgan. Ma’lumotlarni O‘zbekistondagi UN Women milliy menejeri Zeliha Unaldi taqdim etdi.

Bandlikdagi tafovut sabablari

Ayollarning ish bilan pastroq band bo‘lishining asosiy sababi — uy ishlariga va oilaga sarflanadigan to‘lanmagan mehnat. Erkaklar esa ko‘proq ta’lim olish, sog‘liq yoki ish qidirish sababli ish bilan band bo‘lmasligi kuzatiladi.

Mutaxassislar ta’kidicha, gender tafovutini kamaytirish uchun davlat, biznes va xalqaro tashkilotlarning kompleks choralarini qo‘llash zarur.

Asosiy to‘siqlar

Tadqiqot ayollarning professional sohada duch keladigan tizimli cheklovlarni aniqladi:

• kasb tanlashda gender stereotiplari;

• ishga qabul qilishdagi diskriminatsiya (oilaviy holatga oid savollar);

• ishlab chiqarishdagi yetarli infratuzilmaning yo‘qligi;

• onalik bilan bog‘liq kasbiy tanaffuslar;

• professional kompetentsiyani doimiy tasdiqlash zarurati;

• harrasment xavfi va zaif himoya mexanizmlari;

• ish haqi va lavozim o‘sishining shaffof emasligi.

Mazkur loyiha Markaziy Osiyoda xususiy sektor tashabbusi bilan amalga oshirilgan ilk yirik tadqiqot bo‘ldi. Uni O‘zbekiston Prezidenti huzuridagi Xorijiy investorlar kengashi va Amerika savdo palatasi qo‘llab-quvvatladi. Loyihaning tashabbuskori ACWA Power kompaniyasi bo‘ldi.

Tadqiqot ekspertlaridan Kamola Aliyeva ta’kidicha, kelajakda ayollarning ishga joylashishi va rahbarlik lavozimlariga ko‘tarilishini kengaytiruvchi «kariyer liftlari» dasturlari joriy etilishi rejalashtirilgan.