O‘zbekistonning 2026 yilgi davlat byudjeti tasdiqlandi

Prezident Shavkat Mirziyoyev 25 dekabr kuni O‘zbekistonning 2026 yilgi davlat byudjeti to‘g‘risidagi qonunni imzoladi. Hujjatga ko‘ra, iqtisodiyot o‘sishi 6,6% darajasida prognoz qilinadi, inflyatsiya 7% doirasida ushlab turiladi va byudjetning defitsiti yalpi ichki mahsulotning 3% dan oshmaydi.

Senator Erkin Gadoevning ta’kidlashicha, byudjet Byudjet, Soliq va Bojxona kodekslari talablariga muvofiq tuzilgan va global mojaro, logistika muammolari hamda jahon iqtisodiyotidagi noaniqlik kabi tashqi xavflarga hisob beradi. Maxsus e’tibor ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlarga ko‘rsatiladigan yordamni kuchaytirishga qaratilgan.

Tasdiqlangan parametrlar bo‘yicha, 2026 yilda YIM hajmi taxminan 160 mlrd dollarni tashkil etadi. Shunga ko‘ra, byudjet hisob-kitoblarida dollarning yillik o‘rtacha kursi 12 350 so‘m sifatida olinadi. Mamlakat iqtisodiyotiga barcha moliyalashtirish manbalaridan kamida 400 trln so‘m yo‘naltirilishi rejalashtirilgan.

Konsolidatsiyalashgan byudjet daromadlari 515,8 trln so‘m, xarajatlari 567,7 trln so‘m etib tasdiqlangan. Kutilayotgan defitsit 60,1 trln so‘mni tashkil etadi va YIMning 3% dan oshmaydi. Parlament muhokamalari davomida daromadlar 455 mlrd so‘mga, xarajatlar esa 741,6 mlrd so‘mga oshirilgan.

Davlat byudjeti daromadlari 368,9 trln so‘m, xarajatlari 402,6 trln so‘mni tashkil etadi. Davlat maqsadli jamg‘armalarining daromadlari 78,6 trln so‘m, Qayta tiklash va rivojlantirish jamg‘armasi — 24,3 trln so‘m etib belgilangan.

Ijtimoiy soha xarajatlarning eng katta ulushini — 54,7% yoki 220,1 trln so‘mni oladi. Jumladan, maktabgacha va maktab ta’limiga 9,4 trln so‘m (1,4 barobarga ko‘paytirildi), sog‘liqni saqlashga 4,8 trln so‘m (1,7 barobarga oshirildi) ajratiladi.

“Tashabbuskor byudjet” dasturiga 2026 yilda 6 trln so‘m yo‘naltiriladi. Shundan 496 mlrd so‘m deputat tashabbuslari uchun, 506 mlrd so‘m esa aholining hamkorlikdagi moliyalashtirish loyihalari uchun mo‘ljallangan. Har bir Qonunchilik palatasi deputati mavsumda bitta qo‘shimcha loyihani 3,3 mlrd so‘m moliyalashtirish bilan belgilay oladi.

2026 yildan soliq tushumlarining byudjet darajalariga taqsimoti o‘zgartiriladi: QQS tushumlarining 5% Toshkent byudjetiga, 20% Qoraqalpog‘iston va viloyatlar byudjetlariga yo‘naltiriladi. Mahalliy byudjetlarga 4,3 trln so‘m qoldiriladi, shundan kamida yarmi tuman va shaharlar uchun ajratiladi.

Davlat kafolati ostidagi yangi tashqi qarzlarning maksimal hajmi 5 mlrd dollar etib belgilangan: 2,5 mlrd dollar byudjet defitsitini qoplash, 2,5 mlrd dollar esa investitsiya loyihalari uchun. Davlat qimmatli qog‘ozlari chiqarish limiti 30 trln so‘m bilan cheklangan.

Davlat va xususiy sheriklikdagi yangi loyihalarning maksimal qiymati 6,5 mlrd dollar belgilangan. Bu qaror fiskal xavflarni kamaytirishga qaratilgan.

Shuningdek, 2026 yildan akademik litseylar va maktab hamda bog‘cha qurilish, rekonstruksiya va kapital ta’mirlash xarajatlari mahalliy byudjetlardan moliyalashtiriladi. Vazirlar Mahkamasining zaxira jamg‘armasi hajmi 2026 yil uchun 1,2 trln so‘m etib belgilangan.